Trước đây, để build một sản phẩm từ đầu đến cuối, bạn cần ít nhất ba người: một người nghĩ về product, một người design, một người code. Một người thông minh vẫn có thể biết làm cả ba, chỉ là không đủ thời gian, vì mỗi phần tốn hàng tháng trời.
AI đang xóa cái giả định đó, và code nhanh hơn chỉ là một phần nhỏ của chuyện này. Bây giờ một người có thể giữ toàn bộ product trong đầu, từ lý do tại sao nó tồn tại, đến trải nghiệm người dùng, đến implementation chi tiết, rồi tự ship nó ở tốc độ trước đây chỉ team mới đạt được. Garry Tan nói rằng đã viết hơn 600.000 dòng code trong 60 ngày trong khi vẫn là CEO của YC. Số dòng code chưa bao giờ là thước đo tốt cho giá trị của phần mềm, nên tôi không để ý nhiều đến con số đó. Cái tôi để ý là một người đang giữ được cả vòng lặp mà trước đây cần một team. Với tôi đó là một cách làm việc khác, và gọi nó là năng suất cao hơn thì chưa tả hết.
§1Sự khác biệt quan trọng nhất
Hình mẫu cũ có hai vai trò tách biệt: người biết phải làm gì (product, business) và người biết làm như thế nào (kỹ thuật). Hai vai trò này giao tiếp qua spec document, ticket, và meeting.
Hình mẫu mới xóa cái khoảng cách đó. Người làm sản phẩm trong thời đại AI không cần spec document vì họ đồng thời là người viết spec và người implement nó, nên ý tưởng đi vào code mà không bị rơi rớt qua bước chuyển giao nào.
Nghe thì giống "full-stack developer", nhưng full-stack developer vẫn cần team: PM để quyết định ưu tiên, designer để làm UI, DevOps để deploy. Người làm sản phẩm trong thời đại AI có thể một mình giữ toàn bộ vòng lặp đó.
§2Thứ AI không thể thay thế
Hình mẫu này hoạt động được nhờ taste, tức là khả năng biết thứ gì đáng build, thứ gì nên bỏ, và thứ gì đủ tốt để ship. Khả năng code nhanh thì đứng sau.
AI viết code theo hướng dẫn. Nó không biết liệu feature này có cần thiết không, liệu UX này có confusing không, liệu đây có phải là vấn đề thực sự người dùng gặp không. Những câu hỏi đó vẫn cần người trả lời.
Vì vậy, người làm sản phẩm trong thời đại AI cần product sense tốt nhất, còn kỹ thuật thì chỉ cần đủ để không bị implementation chặn lại.
§3Điều này thay đổi gì
Tôi nghĩ đây là một trong những dịch chuyển lớn nhất trong nghề xây dựng phần mềm, nhưng nó không được nói đến đủ nhiều vì người ta đang tập trung vào câu chuyện "AI thay thế developer".
Theo tôi, chuyện đang xảy ra giống mở rộng hơn là thay thế. Những người trước đây không thể build vì thiếu kỹ năng kỹ thuật thì nay build được, còn developer từng bị giới hạn bởi bandwidth thì nay không còn bị giới hạn như vậy. Đồng thời có một lớp người mới đang xuất hiện, không hẳn là developer cũng không hẳn là founder: người làm sản phẩm có thể ship một mình.
Nếu phải chọn người đáng gờm nhất trong tech hiện tại, tôi sẽ chọn người vừa có product taste vừa biết đủ để ship, hơn là kỹ sư giỏi nhất hay CEO có tầm nhìn nhất.